Cặn bẩn nhỏ, hậu quả không nhỏ
Lọc dầu cho máy phát điện là bộ phận nhỏ, giá rẻ nhưng giữ vai trò rất lớn. Nó âm thầm giữ dầu sạch, bảo vệ động cơ khỏi mài mòn. Hãy thay đúng hạn, chọn đúng mã và mua từ nguồn uy tín. Chỉ với vài thao tác đơn giản, bạn đã kéo dài tuổi thọ cho cả cỗ máy, và yên tâm hơn mỗi khi điện lưới gặp sự cố.
Hãy tưởng tượng bạn uống nước từ một dòng suối đầy cát. Chỉ vài ngụm, cổ họng đã khó chịu. Động cơ máy phát điện cũng vậy. Dầu nhớt chảy khắp động cơ để bôi trơn, làm mát và bảo vệ. Nhưng nếu dầu lẫn đầy cặn bẩn, chính nó sẽ mài mòn động cơ từ bên trong. Đó là lý do lọc dầu cho máy phát điện tồn tại. Nó nhỏ, rẻ và hay bị lãng quên. Nhưng nếu thiếu nó, tuổi thọ động cơ giảm rõ rệt. Bài viết này giúp bạn hiểu lọc dầu hoạt động thế nào, khi nào cần thay và cách chọn đúng loại.
Lọc dầu là gì và hoạt động ra sao?
Lọc dầu là một bộ phận hình trụ gắn trên đường dầu bôi trơn của động cơ. Bên trong có lớp vật liệu lọc, thường là giấy lọc đặc biệt xếp nếp. Dầu nhớt bị bơm ép đi qua lớp lọc này trước khi đến các chi tiết cần bôi trơn. Quá trình ấy giống như một chiếc rây lọc bột. Các hạt kim loại li ti, muội than và cặn bẩn bị giữ lại. Dầu sạch tiếp tục đi vào bên trong động cơ. Nhờ vậy, pít-tông, xi-lanh, trục khuỷu và các vòng bi luôn được bôi trơn bằng dầu tương đối sạch.
Nhiều lọc dầu còn có van an toàn. Khi lớp lọc bị nghẹt quá mức, van này mở ra để dầu vẫn lưu thông. Tuy nhiên, lúc đó dầu chưa được lọc sẽ chảy thẳng vào động cơ. Đây là tình huống bạn nên tránh.
Vì sao lọc dầu máy phát điện lại quan trọng đến vậy?
Trong lúc vận hành, động cơ liên tục sinh ra tạp chất. Kim loại bị mài mòn nhỏ li ti. Nhiên liệu cháy không hết tạo muội. Bụi bẩn lọt qua đường hút khí cũng có thể xâm nhập vào dầu. Tất cả đều tích tụ theo thời gian.
Nếu không có lọc dầu, các hạt này sẽ chảy khắp động cơ. Chúng tạo ra những vết xước trên bề mặt kim loại. Mỗi vết xước nhỏ làm động cơ yếu đi một chút. Về lâu dài, máy khó nổ, tốn nhiên liệu và dễ hỏng nặng.
Với máy phát điện, hậu quả còn lớn hơn. Máy thường chạy liên tục nhiều giờ hoặc nằm chờ dự phòng rất lâu. Cả hai tình huống đều đòi hỏi dầu sạch và hệ thống bôi trơn ổn định. Một chiếc lọc dầu tốt là khoản bảo hiểm rẻ nhất cho động cơ.
Tìm hiểu chi tiết : Lọc dầu máy phát điện: Bộ phận quyết định tuổi thọ của máy phát
Các loại lọc dầu máy phát điện thường gặp
Phổ biến nhất là lọc dầu dạng vặn, hay còn gọi là lọc dầu kiểu spin-on. Toàn bộ lớp lọc nằm trong một vỏ kim loại kín. Khi thay, bạn tháo cả cụm cũ và vặn cụm mới vào. Loại này gọn gàng, dễ thay và rất thông dụng với máy phát điện cỡ nhỏ đến vừa.
Loại thứ hai là lọc dầu dạng ruột thay thế. Vỏ lọc được giữ cố định trên động cơ. Mỗi lần bảo dưỡng, bạn chỉ thay phần lõi lọc bên trong. Loại này thân thiện hơn với môi trường vì ít rác thải kim loại.
Ngoài ra, một số máy công suất lớn còn dùng lọc ly tâm hoặc nhiều tầng lọc. Chúng tách cặn bằng lực quay hoặc kết hợp nhiều lớp lọc. Mục tiêu là giữ dầu sạch lâu hơn trong điều kiện làm việc khắc nghiệt.
Khi nào cần thay lọc dầu cho máy phát điện?
Cách đáng tin cậy nhất là làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Tài liệu kỹ thuật của máy sẽ ghi rõ chu kỳ thay dầu và lọc dầu theo số giờ chạy. Mỗi dòng máy có khuyến cáo riêng, nên hãy tra cứu trước khi làm.
Nguyên tắc chung là thay lọc dầu cùng lúc với thay dầu nhớt. Đừng đổ dầu mới vào một chiếc lọc cũ đầy cặn. Làm vậy chẳng khác nào rửa mặt bằng nước sạch rồi lau bằng chiếc khăn bẩn.
Với máy chạy ít, đừng nghĩ rằng không cần thay. Dầu và lọc vẫn xuống cấp theo thời gian, dù máy chạy rất ít giờ. Hơi ẩm và quá trình oxy hóa vẫn diễn ra. Vì vậy, nhiều nhà sản xuất khuyến cáo thay theo thời gian, bên cạnh thay theo số giờ chạy.
Nếu máy hoạt động trong môi trường nhiều bụi, nóng ẩm hoặc tải nặng, hãy rút ngắn chu kỳ. Điều kiện khắc nghiệt làm dầu bẩn nhanh hơn bình thường.
Dấu hiệu cho thấy lọc dầu máy phát điện đang “kêu cứu”
Lọc dầu cho máy phát điện bị bẩn hiếm khi gây hỏng ngay lập tức. Nó thường báo hiệu bằng những dấu hiệu nhỏ. Hãy chú ý các biểu hiện sau.
Áp suất dầu giảm là dấu hiệu rõ nhất. Đèn cảnh báo sáng hoặc đồng hồ báo áp suất tụt thấp cần được kiểm tra ngay. Dầu nhớt đen đặc, có cặn khi kiểm tra que thăm cũng là tín hiệu xấu. Máy chạy nóng hơn bình thường hoặc có tiếng kêu lạ từ bên trong động cơ cũng đáng lo.
Ngoài ra, hãy quan sát bên ngoài. Vỏ lọc bị móp, rỉ sét hoặc rỉ dầu ở mối nối cần được thay mới. Đừng chờ đến lúc máy chết mới kiểm tra.
Cách chọn lọc dầu phù hợp
Chọn lọc dầu máy phát điện không đơn giản là tìm chiếc vừa ren. Trước tiên, hãy xác định mã lọc dầu theo tài liệu của máy hoặc theo chiếc lọc cũ. Kích thước ren, đường kính gioăng và chiều cao phải khớp. Một chiếc lọc sai kích thước có thể rò rỉ hoặc không lọc hiệu quả.
Tiếp theo, quan tâm đến chất lượng vật liệu lọc. Lọc tốt có giấy lọc dày dặn, xếp nếp đều và khả năng giữ cặn cao. Gioăng cao su phải mềm, đàn hồi và không bị biến dạng. Van an toàn bên trong cần hoạt động đúng áp suất.
Cuối cùng, hãy mua từ nguồn uy tín. Lọc dầu giả hoặc kém chất lượng rất nhiều trên thị trường. Chúng có vẻ ngoài giống thật nhưng bên trong rất khác. Tiết kiệm vài chục nghìn đồng cho lọc dầu có thể khiến bạn trả giá bằng cả chiếc động cơ.
Hướng dẫn thay lọc dầu cơ bản
Việc thay lọc dầu không quá phức tạp, nhưng cần cẩn thận. Hãy chạy máy vài phút để dầu ấm lên, giúp dầu chảy ra dễ hơn. Sau đó tắt máy, đợi nguội bớt để tránh bỏng. Đặt khay hứng dưới đáy động cơ và xả dầu cũ. Tháo lọc dầu cũ bằng dụng cụ chuyên dụng. Lau sạch bề mặt lắp lọc. Trước khi lắp lọc mới, hãy bôi một lớp dầu mỏng lên gioăng cao su. Việc này giúp gioăng kín khít và dễ tháo lần sau.
Vặn lọc mới bằng tay cho đến khi gioăng chạm bề mặt, rồi siết thêm theo hướng dẫn trên lọc. Không siết quá mạnh vì có thể làm hỏng gioăng. Đổ dầu mới đúng loại và đúng lượng. Cuối cùng, chạy máy vài phút và kiểm tra rò rỉ quanh lọc. Dầu cũ là chất thải nguy hại. Hãy đem đến nơi thu gom phù hợp, không đổ ra đất hay cống rãnh.
Những sai lầm thường gặp phải khi thay lọc dầu cho máy phát điện
Sai lầm đầu tiên là chỉ thay dầu mà không thay lọc, lọc cũ vẫn chứa cặn và sẽ làm bẩn lại dầu mới.
Sai lầm thứ hai là dùng lọc không đúng mã, nó có thể vừa ren nhưng sai áp suất hoặc sai khả năng lọc.
Sai lầm thứ ba là siết lọc quá chặt hoặc quá lỏng. Quá chặt làm hỏng gioăng, quá lỏng gây rò rỉ dầu. Sai lầm cuối cùng là bỏ qua việc kiểm tra mức dầu sau khi thay. Thiếu dầu sau khi lọc đã đầy dầu có thể gây hại động cơ.
Xem thêm : Lọc dầu, lọc nhiên liệu, lọc gió trong Động cơ của Máy phát điện
